Tuesday, January 3, 2017

सकाळ मधे शाब्दिक हागवण

शाब्दिक हागवणीचा कधी तुम्ही इतरांकडून अनुभव घेतलेला नसेल तर हे त्याचे उत्तम उदाहरण आहे. अगदी असंवेदनशील आणि शब्दाला शब्द जोडून लिहलेलं हे हास्यास्पद तर आहेच पण, असंवेदनशीलतेचा कळस गाठणारे आहे. माझ्या मते हे तर सगळ्या भाषांमध्ये भाषांतरित व्हायला हवे. म्हणजे, समजत किती प्रकारच्या विकृती अस्तित्वात आहेत याची जाणीव आपल्याला होईल.

आपल्या सोयी साठी काही मनोरंजक भाग येथे आहे :


नेहमीचा मुद्दा म्हणजे शेतकरी उन्हापावसात काम करतो आणि "आयटी'तला पांढरपेशा वर्ग "एसी'त निवांत काम करतो. मुळात आयटीत काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांसाठी एसी नसतो. एसी असतो तो कंप्युटरसाठी. त्या ठिकाणी काम करणाऱ्यांना त्या थंड हवेचा त्रास होत असला तरी त्यांना पोटासाठी ते सहन करावे लागते . या थंड हवेत काम करावे लागण्याने त्या कर्मचाऱ्यांच्या आरोग्याचे अनेक प्रश्न निर्माण होतात. अनेकांना हाडे ठिसुळ होणे. त्वचा विकार ,पाठदुखी , डोळ्याचे विकार ,ब्लडप्रेशर, डायबेटीस आणि काहीवेळा मानसिक आजार जसे झोप न येणे असे प्रकार होतात. तेव्हा अशी तुलना अप्रस्तुत आहे. मुळात शेतकरी कुटूंबामधील अपत्यसंख्या हा खरा महत्त्वपूर्ण मुद्दा आहे. आयटीतले कर्मचाऱ्यांचा कुटूंब नियोजनाकडे कटाक्ष असतो. शेतकरी अनुत्पादक लोकसंख्या वाढवतो आणि सुशिक्षित कर्मचारी मात्र आपली आर्थिक आणि इतर कुवत पाहुन पोरवडा जन्माला घालायलाच घाबरतो .


सौजन्य:
http://beta1.esakal.com/saptarang/overpopulation-biggest-problem-farming-24017


इंग्लिश Translation(Auto translate):

The farmers category has a special place in our
country. Or palladium politically sensitive issue of farmers; But
there the very important social and sanskrtikadrstyahi. Read the
problems of farmers have been doing imaneitabare been flawed work of
the author for many years. "That was the consuming hand, 'that
normally this syntax is note. The development of the country farmers
income afflicted after independence and was a farmer, but the poor,
this mandanimagila meaning. In fact, however, when we got
independence was spared due to his 52% share of the country's
utpanaca. Just freedom Both industries were not. After getting large
amounts.

"The study by Florence naitingelane under
way in two drought
Florence Nightingale pointed out that the
famines in British India were not caused by the lack of food in a
particular geographical area. They were instead caused by inadequate
transportation of food, which in turn was caused due to an absence of
a political and social structure.Nightingale identified two types of
famine: a grain famine and a "money famine". Money was
drained from the peasant to the landlord, making it impossible for
the peasant to procure food. Money which should have been made
available to the producers of food via public works projects and jobs
was instead diverted to other uses. Nightingale pointed out that
money needed to combat famine was being diverted towards activities
like paying for the British military effort in Afghanistan.

But what now is the situation? Kulakayadyane
has gone feudal Modise. Road traffic is improving. The railway
network is ready to send on the other hand enough food in one place.
You can get the mosamammadhehi dharanammule pavasalyavyatirikta
agricultural water. But the rest of the intermission, despite being a
farmer? Do not give scope for farmers and village community family
planning, there is a main reason why. I recently took a survey
college girls. Land owned by the farm-nilly; Village asatataca at
least three children. Children born son should be laid in the
traditional net vedapayi not see your financial ability. Grandfather
owned some land. But ajobalaca are 5-6 children. The growing
population and agriculture Geometry class are of course lots of
pieces.

Setakaryambabata are many irrational claims -
Grain legumes farmers at the world lives - this
is not to say that farmers basically how alcoholics fall. Each
person's own potasathica is Rabat. No one on the other thanks to
Rabat. This is to emphasize the injustice of others just farmers. We
are getting good medical vyavasayikammule. Scientific and
injiniarsamule get your pain sparing devices. So human life
rahanimana stretched. Whether farmers or medical professional; They
are doing their business own potasathica. They use the money to buy
other essential convergent business object. Who does not thank the
other.

The second issue is the usual work of farmers
and unhapavasata "We work in a relaxed ayatitala pandharapesa
class" esita. AC employees who basically do not work in IT. AC
is for the computer. Although there is suffering in the cold air in
the stomach for those who work with them to suffer. These are the
many questions that have to work to cool the air, dirt on the health
of employees. Many bones become thisula. Skin disorders, backaches,
eye disorders, blood pressure, and sometimes come dayabetisa such as
mental illness are not the type to sleep. When the comparison is
pointless. This is basically very important issue for farmers
kutumbamadhila apatyasankhya. Ayatitale a look at the family
niyojanakade employees. Farmers and workers educated population
increases unproductive employees but ghalayalaca born poravada a
small portion of your financial and other capacity.

Dan says he is never without a refund
anticipation. But farmers in exchange for grain is not paisacyaca.
It's not quite provider. Teachers who teach the fee is not vidyadana.
British carpet "has been poor thing 'farmer never end. There you
see the status of an advanced country are dependent on very few
people on agriculture. It is very low considering the number of the
total population in agriculture pikavanaryanci but it is only one
reason. The people are not dying of hunger, the field area, than they
have reduced the number of victims live on the ground. Why did this
happen? for one, there poravada increase is not a disease. Western
countries, according to farmers land 200 to 800 acres (average) is.
it is less manusyabalakaduna farm grown at least with the help of
modern technology. so a large area on the ground, a variety of
Considering the kind of products. it was a waste of nature's produce
another crop, which setamalakala / setamalakinila is available. it
can reduce the number of agricultural subsidies to farmers because of
the taxpayer and the government pikavanaryancica number of lots.

Our situation is the opposite of the developed
countries. This law will make him to the ground was independence.
Many families got the land 35-40 acres. But the last such plan
designed for students from poor families-students phimadhe discounts.
But they were not able to progress of the Indian people karmadaridri
himself. 35-35 acres of land in our portfolio remained poor farmers.
For single. Apatyasankhye not control it. They want to get ahead of
the 35-acre pieces of 5-6 people. Thus far there are 4-5 generations
after considering the approach of child marriage. That does not fall
to pieces if the balance is now tukadahi or even half acre or one
acre to plant sugar cane and then a small area of ​​land or wine
tower. Summer rain (presently are untimely break down the language of
the course draksabaga rain). Then again, the government (the
government some money Viper sea) .It hand hands begun pasaratanahi
force maganaraca not want grants. There was a time when purohitasahi.
Now that tower into the ground before it is removed from the rulers
progressive purohitasahi Modise. But is irresponsible of New
setakarisahi. Democracy in our country is not never. That which is
not in any community, "Imperial" is. If Just the few crops
that so low that, farmers own their own not afford to sell into the
market. And he has to help the mediators of the brokerage. Broker
materials have different should the farmers to collect .
setakaryakaduna the price at which it sells at a higher price than
the market to buy goods then our farmers if agents do not have
anything to oradu lagatatamaga broker name for himself on the basis
of co-operative should go to the market. but the cooperative system
to exploit people via nahiamacyakade pretty slim straight men. George
orvelani for how to organize cooperation Tattva that is shown in this
novel form of Anime.

What you see on the votes of the labor Blogger,
Blogger will not know pain rahanaryanna city; Or increase the farmers
of the population, such criticism is often made. However, it would be
appropriate to ask the question, what are some of the things in the
history of some of you had to say? What needs to be taken to let
anyone dahakata satipratheci or is burned yourself? Is
prasaramadhyamammadhe revolution. World events itthambhuta
information you can kalu. Do not know what's going on in the village
near the cities of our own country?

Recently spoke to the subject of the cost of
production is based on the price. But the cost of production based on
the price of the sellers would not sell the urgency of the matter is
that vastumbabata. For example, manufacturers can keep Paithani
paithanyanci price depends on the cost of production. Either because
Paithani is not perishable. Another thing that is not being produced
in large quantities bhajipalyasarakhi Paithani. Which are perishable
goods are produced in large quantities and they do not ask the price
of the product kharcapramane. The net price to the producer, it
depends on the market demand and supply do not realize farmers
leader.

The last important point - that most farmers in
proportion environment. Extra income for a purpose dangerous to the
large number of insect pests phavaranare farmers are playing in the
life of all the people. So that farmers would spray toxic drugs for
the sake of the world expect much income; The own sake? So that
farmers seeking work in India .She toxic drugs and are responsible
for not taking the fruits of the European country. A lot of farmers
use chemical fertilizers. When we use a lot of water and for land.
How do we say that the farmers?

What if the farmer is caught in the guntyata
his own total. If farmers do not have time to cry classes will be on
them, but truly bring lokasankhyavadhi control. You are going to the
progressive mhanavalya superstitious. One farmer is innocent of these
superstitious. This is called the mouth of the people who respect
democracy. But the actual conduct of Fascist.

Lord mekolene Indian education, let some people
were saying that British society. Educated people will continue to
educate others. It mentioned that he did not belong anywhere men. But
the progressive amacyakada learned the meaning of the upper caste;
They will vargamparyanta lower education jhirapata. This criticism is
there. But the criticism of those who forget, Bahujan society if
education takes precedence over the first man and then received (not
milateca) was considered a woman's education. But the tragedy is that
the BSP leaders, women walk vagalanara jhirapanica theory.


































........
Complete and Original: http://beta1.esakal.com/saptarang/overpopulation-biggest-problem-farming-24017 

Hindi Translation (Auto..):

किसानों वर्ग हमारे देश में एक खास जगह है। या किसानों की पैलेडियम राजनीतिक रूप से संवेदनशील मुद्दा; लेकिन वहाँ बहुत महत्वपूर्ण सामाजिक और sanskrtikadrstyahi। किसानों कर दिया गया है imaneitabare कई वर्षों के लिए एक लेखक का काम त्रुटिपूर्ण दिया की समस्याओं को पढ़ें। "है कि उपभोक्ता के हाथ में था, 'यह है कि आम तौर पर इस वाक्य रचना नोट है। देश किसानों की आय आजादी के बाद पीड़ित के विकास और एक किसान था, लेकिन गरीब, इस mandanimagila अर्थ है। वास्तव में, हालांकि, जब हम स्वतंत्रता मिली देश की utpanaca की अपनी 52% हिस्सेदारी के कारण बख्शा गया। बस स्वतंत्रता दोनों उद्योगों नहीं थे। बड़ी मात्रा में मिलने के बाद।

"दो सूखे में जिस तरह के तहत फ्लोरेंस naitingelane द्वारा अध्ययन
फ्लोरेंस नाइटिंगेल से बाहर बताया है कि ब्रिटिश भारत में अकाल एक विशेष भौगोलिक क्षेत्र में भोजन की कमी की वजह से नहीं कर रहे थे। एक अनाज के अकाल और एक "पैसे अकाल": वे बजाय भोजन की अपर्याप्त परिवहन, जो बदले में अकाल के दो प्रकार के पहचान एक राजनीतिक और सामाजिक structure.Nightingale की अनुपस्थिति के कारण उत्पन्न हो गया था की वजह से कर रहे थे। मनी मकान मालिक के लिए किसान से सूखा था, यह असंभव किसान भोजन की खरीद करने के लिए कर रही है। पैसे जो लोक निर्माण परियोजनाओं और नौकरियों के माध्यम से भोजन के उत्पादकों के लिए उपलब्ध कराया गया है चाहिए बजाय अन्य उपयोगों के लिए भेज दिया गया था। कोकिला कि पैसे अफगानिस्तान में ब्रिटिश सेना के प्रयास के लिए भुगतान की तरह की गतिविधियों की ओर मोड़ा जा रहा था अकाल का मुकाबला करने के लिए जरूरी बताया।

लेकिन अब स्थिति क्या है? Kulakayadyane सामंती Modise चला गया है। सड़क यातायात में सुधार है। रेलवे नेटवर्क के एक ही स्थान पर दूसरी ओर पर्याप्त भोजन पर भेजने के लिए तैयार है। आप mosamammadhehi dharanammule pavasalyavyatirikta कृषि जल प्राप्त कर सकते हैं। लेकिन मध्यांतर के बाकी है, एक किसान होने के बावजूद? किसानों और गांव समुदाय परिवार नियोजन के लिए गुंजाइश देना नहीं है, वहाँ एक मुख्य कारण है कि है। मैं हाल ही में एक सर्वेक्षण कॉलेज की लड़कियों को ले लिया। खेत-समझे की जमीन; गांव asatataca कम से कम तीन बच्चे हैं। बच्चे जन्मे बेटे पारंपरिक जाल में रखा जाना चाहिए अपनी वित्तीय क्षमता नहीं देख vedapayi। दादाजी कुछ भूमि के स्वामित्व वाले। लेकिन ajobalaca 5-6 बच्चे हैं। बढ़ती हुई जनसंख्या और कृषि ज्यामिति वर्ग टुकड़े के पाठ्यक्रम लॉट के हैं।

Setakaryambabata कई तर्कहीन दावा कर रहे हैं -
दुनिया में अनाज फलियां किसानों रहता है - यह कहना है कि किसानों को मूल रूप से कैसे शराबियों गिरावट नहीं है। प्रत्येक व्यक्ति की अपनी potasathica रबात है। रबात करने के लिए अन्य धन्यवाद पर कोई नहीं। यह दूसरों को सिर्फ किसानों के साथ अन्याय पर जोर देना है। हम अच्छी चिकित्सा vyavasayikammule हो रही है। वैज्ञानिक और injiniarsamule अपने दर्द उपकरणों बख्शते मिलता है। इसलिए मानव जीवन rahanimana बढ़ाया। किसानों या चिकित्सा पेशेवर है; वे अपने काम से ही potasathica कर रहे हैं। वे पैसे का उपयोग अन्य आवश्यक अभिसरण व्यापार वस्तु खरीदने के लिए। कौन अन्य शुक्रिया अदा नहीं करता है।

दूसरा मुद्दा किसानों के सामान्य काम है और unhapavasata esita "हम एक सुकून ayatitala pandharapesa वर्ग में काम करते हैं"। एसी कर्मचारियों को जो मूल रूप से यह काम नहीं करते। एसी कंप्यूटर के लिए है। हालांकि वहाँ जो लोग उनके साथ काम करने के लिए पीड़ित के लिए पेट में ठंडी हवा में पीड़ित है। ये सारे सवाल कर्मचारियों के स्वास्थ्य पर हवा, मिट्टी शांत करने के लिए काम करना है कि कर रहे हैं। कई हड्डियों thisula हो जाते हैं। त्वचा रोग, होने वाला पीठदर्द, आंख रोग, रक्तचाप, और कभी कभी आते मानसिक बीमारी के रूप में dayabetisa इस प्रकार सोने के लिए नहीं कर रहे हैं। जब तुलना व्यर्थ है। यह मूल रूप से किसानों kutumbamadhila apatyasankhya के लिए बहुत महत्वपूर्ण मुद्दा है। परिवार niyojanakade कर्मचारियों पर एक नज़र Ayatitale। किसानों और मजदूरों अनुत्पादक कर्मचारियों शिक्षित जनसंख्या बढ़ जाती है लेकिन ghalayalaca अपने वित्तीय और अन्य क्षमता के एक छोटे से हिस्से का जन्म poravada।

दान कहते हैं कि वे एक वापसी प्रत्याशा के बिना कभी नहीं है। लेकिन अनाज के बदले में किसानों paisacyaca नहीं है। यह काफी प्रदाता नहीं है। शिक्षक जो शुल्क सिखाने vidyadana नहीं है। ब्रिटिश कालीन "कर दिया गया है बेचारी 'किसान कभी खत्म नहीं। वहाँ आप देख एक उन्नत देश की स्थिति को कृषि पर बहुत कम लोगों पर निर्भर हैं। यह बहुत कम कृषि pikavanaryanci में कुल आबादी की संख्या पर विचार कर रहा है, लेकिन यह केवल एक कारण है। लोग भूख से मर नहीं कर रहे हैं, क्षेत्र क्षेत्र, की तुलना में वे कम कर दिया है पीड़ितों की संख्या जमीन पर रहते हैं। ऐसा क्यों हुआ? एक के लिए, वहाँ poravada वृद्धि एक बीमारी नहीं है। पश्चिमी देशों, किसानों के अनुसार देश के 200 से 800 एकड़ (औसत) है। यह कम manusyabalakaduna। आधुनिक प्रौद्योगिकी की मदद से कम से कम वृद्धि हुई खेत तो जमीन पर एक बड़े क्षेत्र की एक किस्म है उत्पादों की तरह का विचार। यह प्रकृति की उपज एक और फसल है, जो setamalakala / setamalakinila उपलब्ध है की बर्बादी थी। यह करदाता और बहुत से सरकार pikavanaryancica संख्या की वजह से किसानों को कृषि सब्सिडी की संख्या को कम कर सकते हैं।

हमारी स्थिति विकसित देशों के विपरीत है। यह कानून उसे जमीन के लिए कर देगा स्वतंत्रता थी। कई परिवारों को भूमि 35-40 एकड़ जमीन मिल गई। लेकिन पिछले ऐसे गरीब परिवारों के छात्रों से छात्रों के लिए डिजाइन की योजना छूट phimadhe। लेकिन वे भारत के लोगों की प्रगति के लिए खुद को karmadaridri में सक्षम नहीं थे। हमारे पोर्टफोलियो में देश के 35-35 एकड़ जमीन गरीब किसानों बने रहे। एकल के लिए। Apatyasankhye इसे नियंत्रित नहीं। वे 5-6 लोगों के 35 एकड़ के टुकड़े से आगे निकलना चाहते हैं। इस प्रकार अब तक वहाँ बाल विवाह के दृष्टिकोण पर विचार करने के बाद 4-5 पीढ़ियों हैं। यही कारण है कि टुकड़े करने के लिए गिर नहीं करता है, तो संतुलन अब tukadahi या यहां तक ​​कि आधा एकड़ या एक एकड़ गन्ना संयंत्र के लिए और उसके बाद भूमि या शराब टॉवर का एक छोटा सा क्षेत्र है। गर्मी में बारिश (वर्तमान में असामयिक नीचे पाठ्यक्रम draksabaga बारिश की भाषा को तोड़ रहे हैं)। तो फिर, सरकार (सरकार कुछ पैसा सांप समुद्र) .यह हाथ हाथों शुरू कर दिया pasaratanahi बल अनुदान नहीं चाहता maganaraca। एक समय था जब purohitasahi था। अब जमीन में है कि टावर से पहले यह शासकों प्रगतिशील purohitasahi Modise से निकाल दिया जाता है। लेकिन नई setakarisahi के गैर जिम्मेदाराना है। हमारे देश में लोकतंत्र कभी नहीं नहीं है। जो कि किसी भी समुदाय में, "शाही" नहीं है। बस कुछ फसलों इतनी कम है कि, किसानों के मालिक हैं कि अपने स्वयं के बाजार में बेचने के लिए पैसा नहीं है। और वह दलाली के मध्यस्थों की मदद करने के लिए है। ब्रोकर सामग्री विभिन्न चाहिए किसानों इकट्ठा किया है । जिस कीमत पर यह बाजार की तुलना में एक उच्च कीमत पर बेचता है तो हमारे किसानों सामान खरीदने के लिए एजेंटों सहकारी के आधार पर अपने खुद के लिए lagatatamaga दलाल नाम oradu करने के लिए बाजार में जाना चाहिए कुछ भी नहीं है। लेकिन सहकारी प्रणाली nahiamacyakade बहुत पतली सीधे लोगों के माध्यम से लोगों का शोषण करने के लिए setakaryakaduna। कैसे सहयोग तत्व है कि मोबाइल फोनों के इस उपन्यास के रूप में दिखाया गया है को व्यवस्थित करने के लिए जॉर्ज orvelani।

क्या आप श्रम ब्लॉगर के वोट पर देखते हैं, ब्लॉगर दर्द rahanaryanna शहर पता नहीं होगा; या जनसंख्या के किसानों को बढ़ाने, ऐसी आलोचना अक्सर किया जाता है। हालांकि, यह सवाल पूछना उचित होगा, क्या कहना चाहता था कि आप में से कुछ के इतिहास में चीजों में से कुछ कर रहे हैं? क्या किसी को भी satipratheci dahakata जाने के लिए उठाए जाने की जरूरत है या अपने आप को जला दिया जाता है? prasaramadhyamammadhe क्रांति है। विश्व की घटनाओं itthambhuta जानकारी आप कालू कर सकते हैं। जानते हैं कि क्या हमारे अपने देश के शहरों के पास गांव में चल रहा है नहीं है?

हाल ही में उत्पादन की लागत के विषय से बात की कीमत पर आधारित है। लेकिन उत्पादन की लागत विक्रेताओं मामले की तात्कालिकता बेचने नहीं होगा की कीमत के आधार पर कि vastumbabata है। उदाहरण के लिए, निर्माताओं रख सकते पैठानी paithanyanci कीमत उत्पादन लागत पर निर्भर करता है। क्योंकि या तो पैठानी खराब होने वाला नहीं है। एक और बात यह है कि बड़ी मात्रा में bhajipalyasarakhi पैठानी में उत्पादन नहीं किया जा रहा। खराब होने वाला माल बड़ी मात्रा में उत्पादन कर रहे हैं और वे उत्पाद kharcapramane की कीमत पूछ नहीं है कर रहे हैं। निर्माता के लिए निवल मूल्य, यह बाजार की मांग और आपूर्ति किसानों नेता का एहसास नहीं है पर निर्भर करता है।

पिछले महत्वपूर्ण बिंदु - अनुपात के माहौल में है कि ज्यादातर किसानों। एक उद्देश्य कीटों phavaranare किसानों सभी लोगों के जीवन में खेल रहे हैं की बड़ी संख्या के लिए खतरनाक के लिए अतिरिक्त आय। किसानों दुनिया की खातिर विषाक्त दवाओं स्प्रे होगा तो यह है कि ज्यादा आय की उम्मीद; खुद की खातिर? ताकि किसान भारत .She विषाक्त दवाओं में काम की तलाश और यूरोपीय देश का फल नहीं ले रही है के लिए जिम्मेदार हैं। किसानों का एक बहुत रासायनिक उर्वरकों का उपयोग करें। हम पानी की भूमि बेचने के लिए एक बहुत का उपयोग करते हैं। कैसे करना है कि हम उस किसानों का कहना है?

किसान guntyata अपने ही कुल में पकड़ा जाता है तो क्या होगा। किसानों को रोने के लिए कक्षाएं उन पर किया जाएगा, लेकिन समय नहीं है, तो वास्तव में lokasankhyavadhi नियंत्रण लाने के लिए। आप प्रगतिशील mhanavalya अंधविश्वासी जा रहे हैं। एक किसान इन अंधविश्वासी के निर्दोष है। यह लोग हैं, जो लोकतंत्र का सम्मान के मुंह कहा जाता है। लेकिन फासिस्ट की वास्तविक आचरण।

भगवान भारतीय शिक्षा mekolene, चलो कुछ लोग कह रहे थे कि ब्रिटिश समाज। पढ़े-लिखे लोग दूसरों को शिक्षित करने के लिए जारी रहेगा। यह उल्लेख किया है कि वह कहीं भी पुरुषों का नहीं था। लेकिन प्रगतिशील amacyakada ऊंची जाति का अर्थ सीखा है; वे कम शिक्षा jhirapata vargamparyanta होगा। यह आलोचना नहीं है। लेकिन जो लोग भूल जाते हैं की आलोचना, बहुजन समाज यदि शिक्षा पूर्वता पहला आदमी पर ले जाता है और फिर (milateca नहीं) प्राप्त एक महिला के शिक्षा माना जाता था। लेकिन त्रासदी यह है कि बसपा नेताओं, महिलाओं चलना vagalanara jhirapanica सिद्धांत है।



Complete and Original: http://beta1.esakal.com/saptarang/overpopulation-biggest-problem-farming-24017 


Monday, January 2, 2017

सावित्रीबाई फुले जयंतीच्या हार्दिक शुभेच्छा । Wish you a very Happy Savitribai Fule Jayanti

Thursday, November 24, 2016

यशवंतराव चव्हाण यांचे पुण्यतिथी दिनी स्मरण

सामान्य जनतेच्या दुःखाला फाईलींमध्ये बघणारा हा माणूस, संक्रमणात पडलेल्या आमच्या व्यस्थेच्या स्थितीकडे बघून पुन्हा पुन्हा आठवतो. 

यशवंतराव चव्हाण यांना स्मृती दिनी विनम्र अभिवादन!!
 
त्यांच्याबद्दल अजून काही  http://www.mukhyamantri.com/search/label/yashwantrao%20chavan 

Friday, October 21, 2016

मराठा मोर्चे - आरक्षण - शिक्षण - शेती - ब्राम्हण मुख्यमंत्री - जिल्हा परिषद आणि नगर पालिका


मराठा मोर्चांनी महाराष्ट्राच्या समाजकारणात आणि राजकारणात खळबळ उडवून दिलीये. यात आता शंका नाही. मोर्चे वर पाहता जातीय दिसत असले तरी ते तसे नाहीयेत. एक तर जातीचा आधार घेऊन मोर्चे काढावे लागणे हीच पुरोगामी महाराष्ट्राला लाजिरवाणी बाब आहे. होय महाराष्ट्र पुरोगामीच आहे. कारण एका मुख्यमंत्र्याने भोंदूंच्या सभेत हजेरी लावल्याने किंवा पुरोगामी शब्दाला फुरोगामी म्हणून हिणवल्याने, आपलं पुरोगामित्व नाहीसं होईल इतकं ते तकलादू नाहीये. तर, जातीच्या नावाने मोर्चे काढण्याची 'गरज' पडणे ही बाब ती लाजिरवाणी.

या मोर्चांकडे खरे तर मराठ्यांचे मोर्चे म्हणून बघण्यापेक्षा, महाराष्ट्रातील बहुसंख्य 'नागरिकांचे' मोर्चे म्हणून आपण बघायला हवे. कोपर्डीचे दुर्दैवी प्रकरण घडल्यावर त्याचा इन्स्टंट रिप्लाय म्हणून ऍट्रॉसिटीच्या ऍक्टचा विरोध केला गेला. त्याने ऍट्रॉसिटी हा मुद्धा या मोर्चाचा गाभा आहे असे भासले, किंवा राजकीय फायद्यासाठी भासवले गेले. ही बाब स्वजातीय मतदार घट्ट व्हावा म्हणून 'वंचितांचे राजकारण आम्ही करतो' म्हणरांनी केली. जातीअंताच्या मार्गातील सगळ्यात मोठे अडसर 'हे' जातीवादी आहेत. आपल्याच लोकसमूहाला इतरांची भीती दाखऊन, आम्ही कसे तुमचे संरक्षणकरते याचा भास निर्माण करणे, ही राजकीय स्वार्थ्यांची फार जुनी चाल आहे. ती मराठा, ओबीसी, ब्राम्हण (रास्वसं), मुस्लिम नेते आजवर खेळत आलेत. पण त्याची लागण दलित नेत्यांनाही बऱ्याच प्रमाणात झालेली आहे, यात आता शंका नाही.

या मोर्च्यांच्या निमित्याने इथच्या बहुसंख्य असणाऱ्या जातीचे प्रश्न समोर आले. ही चांगली बाब. पण, पण काही अंशी साईड इफ्फेक्ट म्हणून जातीय अस्मिताही बरीच प्रबळ झाली. तिचा आपल्याला येणाऱ्या जिल्हा परिषद आणि नगर पालिकेला फायदा होईल या समजाने अनेकांना गुदगुल्याही होत असतील(राष्ट्रवादी काँग्रेसचा इथे काही संबंध नाही ). पण, संख्येने जास्त असल्याने मराठा समाजावर एक फार मोठी जबाबदारी या राज्याच्या भविष्याची आहे. या राज्याचं भविष्य अंधारात, तर तुम्ही त्या अंधारापासून दूर राहू शकत नाहीत. म्हणून जात न पाहता येणाऱ्या प्रत्येक निवडणूकित चांगल्या लोकांना निवडून द्यावं.

आणि शासनानेही आपण धर्मसत्तेच्या जीवावर नाही तर लोकसत्तेच्या जीवावर निवडून आलोय याची जाण ठेवावी. मराठ्यांना आरक्षण द्यावं कि नाही ते सखोल अभ्यास करून ठरवावं. बाबासाहेबांनी संविधानाच्या संदर्भातच एकदा खूप मूल्यवान गोष्ट सांगितली होती. ती अशी - "प्रत्येक पिढीसाठी त्या त्या पिढीने नियम आणि संविधान ठरवावं. मागच्या पिढीने घातलेले नियम आणि त्यांचं अंधानुकरण करणं म्हणजे, जिवंत असणाऱ्या या पिढीचं जगणं मेलेले ठरवतायेत असं होईल." ते व्हायला नकोय. आणि नेमकं तेच आपण करतोय असं वाटतं. धर्म म्हणजे जगण्याचे नियम, जे बदलणाऱ्या माणसासोबत बदलत असतात. वेद. पुराण, स्मृती, मेलेल्या माणसांनी लिहलेली सगळी पुस्तकं आणि तितकच काय तर संविधान सुद्धा, आपल्या आजच्या जगण्याच्या कसोटीवर घासून बघितलं पाहिजे. खरं उतरलं तर वापरावं, नसता त्याला बदलायला हात धजायला नकोत. संविधानाच्या बाबतीत, आपण ते बदल वेळोवेळी करतोय, ही खरं तर आनंददायी बाब आणि म्हणूनच त्या काळच्या दूरदृष्टी नेतृत्वाचे आपण असंख्य आभार मानायला हवेत.

आरक्षण हे मुळीच गरिबी निर्मूलनाचा कार्यक्रम नाही. ते तुमचं व्यवस्थेत रिप्रेसेंटेशन असावं म्हणून आहे. हा त्याचा मूळ गाभा. आता फ्रेम केलेल्या कायद्याच्या ओळीत हा गाभा पकडता येणं कायदे मंडळाचं काम आणि कौशल्य. ते अशात प्रामाणिकपणे केले जात नाही असे दिसते. खरंतर आरक्षणाला आपण डेली फूड म्हणून न वापरता फक्त सप्लिमेंट म्हणून वापरयाला पाहिजे. योग्य तितकच आणि हवं तिथेच. नसता त्याचे साईड इफेक्ट इतके होतायेत की इथची समाज व्यवस्था ओबड धोबड गाठी-गाठींनी वाढलीये.

तर आरक्षण काही मूळ प्रश्न सोडवणार नाही. सरकारी नौकऱ्या कमी होणार आणि त्यांचं कंत्राटीकरण होणार या काळ्या दगडावरच्या दोन पांढऱ्या रेघा आहेत. सरकारी शिक्षण व्यस्था अगदीच ऑक्सिजनवर आहे. म्हणून आर्थिकभार काहीसा हलका, तो ही काही काळासाठीच, आरक्षणाने वाटेलही, पण तो काही दूरगामी उपाय नाही.

खरं तर शेतीचा प्रश्न हा सगळ्यांचं मुळ आहे. ५ एकर मध्ये ५-१० लाखाचं उत्पादन झाल्यास कोण मारून घ्यायला ४-५ लाखाची नौकरी करेल. हा साधा सोपा विचार आहे. पण ती काही फायद्याची राहिली नाही, ठेवली नाही. आणि हे पुन्हा पुन्हा बोललं जातंय. शासनाच्याही डोक्यात तेच भरलंय - शेती काही फायद्याची होऊ शकत नाही. मुळात हा असला विचार शासन व्यस्थेने करणे आणि शेतीच्या प्रश्नांकडे, तिच्या फॉर्मच्या बदलाकडे दुर्लक्ष करणे हा निव्वळ आत्मघाती मूर्खपणा आहे. आणि हो, सब्सिडीवर चार लोखंडी नांगर देणे, फळबागांसाठी अनुदान देणे याला लक्ष देणे म्हणत नाहीत.

दुसरं शिक्षण व्यवस्थेचं बाजारीकरण आणि त्याच्या क्वालिटीची लागलेली वाट. तसं हे इथेच नाही तर जभर सगळीकडे होतंय. पण अमेरिकेने यावर काही तरी उत्तर काढावं, मग केंद्र सरकाने कॉपी मारून करावं काही तरी आणि मग तुम्ही मी इथं महाराष्ट्रात काही तरी करू, याची वाट बघंन हा ही मूर्खपणाच आहे. वेळीच शिक्षणाच्या बाजारीकरणाला आळा घातला तरच आपण उजेडात जगू शकू, नसता डोळे आले म्हणून दाखवायला गेल्यावर तुमचे माझे डोळे काढून विकल्या शिवाय डॉक्टरला त्याचे शैक्षणिक कर्ज फेडता येणार नाही.

खरं तर अनेक प्रश्न आहेत, त्यांना सोडवणं सोप्प नाही, पण इच्छा शक्ती असल्यास, तितकंही अवघड नाही. फक्त जनतेला हे सगळं माझ्यासाठी चाललंय हे वाटायला हवं. बाप म्हणून शासनाचं लोकांवर प्रेम असेल तर, लोक मारही खाऊन घेतात. पण शासनच धर्मसत्तेचे सुपुत्र (औलाद) आहोत असे वाटून मेलेल्यानी लिहलेल्या गोष्टींच्या समर्थरणात उतरत असेल तर, जगणाऱ्यांना ते आपले वाटणे थोडे अवघड आहे.

बाकी मराठा मोर्चे ब्राम्हण मुख्यमंत्र्यांच्या विरोधात आहेत अशी आवळ काहींनी उठवली आहे, त्या मूर्खांनाही जनतेने वेळीच घरचे मार्ग दाखवावेत. कारण कुणाच्या जातीवरून त्याने काय करावं आणि काय करू नये हे ठरवणचं तर मुळी जातीवाद आहे. पण म्हणून त्याच्या सगळ्याच चुकांकडे डोळे झाकही करू नये.

जय महाराष्ट्र.

Monday, October 3, 2016

'मोदी-विरोध' आणि 'देश-विरोध' यातला फरक

असंख्य अशा स्वातंत्रता सैनिकांच्या बलिदानाने मिळालेलं हे स्वातंत्ऱ्य. कालच या स्वातंत्र्याच्या शिखराला ज्यांनी कळस चढवला त्या महात्मा गांधींची जयंती झाली. निर्विवाद गांधीजींशिवाय असंख्य अशा अनेकांचा या स्वातंत्र्य चळवळीत भाग होता. असो. पण त्या सगळ्या आहुत्यांनंतर स्वातंत्र्य भारत आता किती काळ स्वातंत्र्य आणि अखंड राहील याची सगळ्यांनाच तेंव्हा चिंता होती. मधल्या काही काळात ती चिंता फौल होती असं म्हणण्याजोगी परिस्थिती होती. पण अशात, पुन्हा दुही माजते कि काय, याची चिंता नाही वाटल्यास नवल.

काही धर्मांध मुस्लिमांनी त्या काळी पाकिस्तान वेगळा मागितला आणि घेतलाही. समजूतदार इथे राहिले. धर्मांध सगळ्या धर्मात असतात. पाकिस्तानचं पुढे काय झालं हे सगळ्या जगाला माहित आहे. अमेरिकेच्या फंडिंगवर सरकार आणि आखातांच्या फंडिंगवर अतिरेकी जगतायेत या पलीकडे त्यांची प्रगती नाही. आणि होणारही नाही. इतक्या आत्मविश्वासाची अनेक करणे आहेत. शोध घ्यावीशी वाटणारांना सापडतील.

अशातच झालेल्या पाकिस्तानी अतिरेकी हल्ल्यांना भारताने, भारताच्याच पाकिस्तानने बळकावलेल्या जमिनीवर जाऊन कारवाई केली. अशा कारवाया होत राहिल्या पाहिजेत. आणि त्या आधीपासून गरजेनुसार होतही आलेल्या आहेत. याने त्या भागातून पाकिस्तान स्पॉन्सर्ड टेररिजम आटोक्यात आणायला मदत होईल.

युद्ध आणि हिंसा हे कुठल्याच प्रश्नांची उत्तरे नसतात. पण ते कॉन्फ्लिक्ट मध्ये असणाऱ्या दोन्ही बाजूंना कळायला हवं. नसता गरजेनुसार हिंसा आणि युद्ध नक्कीच जस्टिफाईड आहे.  

तर, राहिला मुद्दा भारतीयांनी याचं अंतर्गत राजकारण करण्याचा. देश कधीही सगळ्यात आधी असायला हवा. कारण देश आहे तर तुम्ही आहात आणि सीमाविरहित जग निर्माण होईस्तर, सीमा आहेत तरच देश आहे. नस्ता उद्या सीमेवरचा गोळीबार आपल्या नाकासमोर झाल्यावर आपल्याला जाग येऊन फायदा नाही. म्हणून, आर्मी लोक नियुक्त सरकारच्या सहमतीने जे करेल ते तुम्ही मी निर्विवाद मान्य करायला हवं. त्याचा उहा-पोह झालाच तर तो संवेदनशीलपणे आणि आततायीपणा न करता व्हावा.

एका गोष्टीचे अत्यंत हसू आले. 'सर्जिकल स्ट्राईक' चे फोटोज काही 'भारतात राहणाऱ्यांचीच' मागितले म्हणे. तर मित्रहो मान्य आहे 'मोदी' या व्यक्तीवर अनेकांचा विश्वास नाही. पण 'मोदी' म्हणजे 'देश' नाही. म्हणून 'मोदी-विरोध' आणि 'देश-विरोध' यातला फरक समजून प्रतिक्रिया व्यक्त कराव्यात. आणि मोदी भक्त्तांनी ही सरळ सरळ मोदींनीच सीमेवर जाऊन ५६ इंचांची आडवी धरली या अविर्भावात 'सोशल मेडिया सेल'चे "२०१४ का वोट काम आया, १५ लाख वसूल" हे असले फालतू मेसेजेस फरवर्ड करू नये. 

सीमेवरची सुरक्षा तुमच्या-माझ्या सारख्या बोटे चालवानरांमुळे होत नाही किंवा बॉर्डर सेक्युरिटी स्ट्रॅटेजी सोशल मीडिया स्ट्रॅटेजीसारखी उथळ नसते. म्हणून ती आपल्याला सहजा सहजी कळणार नाही ;). आणि मुळात ती तुमच्या माझ्या भल्यासाठीच आहे. त्या कारणानेच तुम्ही 'न्यूज-रूम' मध्ये आणि काही जण 'वॉश रूम' मध्ये आपले अत्यंत महत्वपूर्ण विचार व्यक्त करू शकता.

जय हिंद.

Tuesday, August 30, 2016

मुद्दा, ऍट्रॉसिटी कायद्याचा

शरद पवार काय म्हंटले याचं समर्थन करायला हे लिहीत नाही. ते चुकीचं बोलले असतील तर पुढल्या निवडणुकात त्यांच्या पक्षाची एकही व्यक्ती निवडून येऊ नये. हे या मुळे लिहतोय कारण जातीअंता बद्दल आत्मियता आहे.

उरला मुद्दा, ऍट्रॉसिटी कायद्याचा, तर ऍट्रॉसिटी कायदा सर्रास काढून टाकावा हेच मुळी चूक. आजही जातीय विद्वेषातून असंख्य घटना घडतात. आणि ऍट्रॉसिटी ने त्याला वचक आहे हे बिलकुल सत्य.

एक तर कोपर्डी प्रकरण, मग मराठा एकजूट आणि ऍट्रॉसिटी या सगळ्यांची सांगड घातली जातीये तीही चूकच. महाराष्ट्रातल्या सगळ्याच जाती न चुकता संघटित आहेत. त्यांना पुन्हा नव्याने आपल्या राजकीय कारकिर्दी साठी आक्रमक स्वरूप दिले जातेय. तुम्ही म्हणाल कुठेही कुन्याही नेत्याचे भाषण होत नाही या मोर्च्यांमध्ये. कुणाचेही बॅनर लागत नाही. तर यातून काही, कुणी, कुठल्या पदाला पोहचेल याचा थांग पत्ता काही वर्षांनी लागेल. मराठा आरक्षणाने अनेकांना तूप-पोळ्या खाऊ घातल्यात. जेवण फस्त होईस्तर लोकं येड्या...सारखी समर्थानात बोंबलत होती.

कुठल्याही समाजात कुणाबद्दल तरी द्वेष खद-खदतच असतो. बहुतांशी शेतकरी असणाऱ्या मराठयांमध्ये आधीच नापिकीची नाराजी, बेफाम सरकारी धोरणे आणि काही अंशी मराठ्यांचं राखीव कुरनं असलेलं राजकारण हातातून सुटतांना होणारी घालमेल; या सगळ्याच एकत्रित रूपांतर या मोर्चां मध्ये झालं. हे म्हणजे तुम्ही अनेक गोष्टींवर नाराज असता, आणि अचानकच कशाच्या तरी घटनेने तुम्हाला रडू कोसळतं तसं. ते रडणं या मागच्या सगळ्याचा परिपाक असतं.

असो. जसं आपल्याला मुस्लिम कट्टरतेचं, हिंदू कट्टरतेचं वावडं आहे तसंच या किंवा कुण्याही जातीय कट्टरतेचे वावडे व्हायला हवे. उद्या नसता आम्ही सोवळ्यात असतांना आणि गाडी चालवाटतांना ट्रॅफिक पोलिसांनी अडवू नयें, असेही नियम पूजेला जाणाऱ्या देवबाप्पाचे संघटन करेल. तेंव्हा मला वाटते अनेक जण त्याला विरोध करतीलच.

पण म्हणून, मग स्त्रियांचे हक्क, दिन दुबळ्यांचे रक्षण, धर्म रक्षण या नावाखाली जे सरळ-सोट, काही गोहत्या बंदी सारखे अडाणचोट, कायदे केले जातात आणि त्यांचं अंधानुकरण होतं ते चुकीचं. चुकीचं ते चुकीचंच. या कायद्यांना कुणीही स्पर्श करू नये असा अतिरेक कुणीही करणार असेल तर वेळ त्यांनाही माफ करणारा नाही.

खरं तर कायद्याने, बदलती सामाजिक आणि आर्थिक स्थिती या सगळ्याचा कानोसा घेऊनच वागायला हवं. नसता सेडिशनचा कायदा जसा शतकांपासून चालूये तसंच इतर अनेक कायद्याचेही होईल.

जातीय वास्तव अजूनही कटू आहे. पण त्याचं स्वरूप बदलतंय. शहरी आणि ग्रामीण जाती व्यवस्था वेगळी आहे. ती मुळातून, दोन्ही जागीही, संपलेली नाही हे खरंय; पण तिच्यात काहीच बदल झाला नाही असं म्हणणं, आपल्या जाती अंताच्या समर्थनाशी अप्रामाणिकपणा ठरेल. आणि म्हणूनच कोणत्याही कायद्याने कुणालाही अनिर्बंध वागण्याची मुभा मिळत असेल किंवा त्याचा दुरूपयोग होत असेल तर, त्या विचार करायलाच हवा.

बाबासाहेबांच्या भाषेत ...
...... Jefferson, the great American statesman who played so great a part in the making of the American constitution, has expressed some very weighty views which makers of Constitution, can never afford to ignore. In one place he has said:
“We may consider each generation as a distinct nation, with a right, by the will of the majority, to bind themselves, but none to bind the succeeding generation, more than the inhabitants of another country.”
In another place, he has said:
“The idea that institutions established for the use of the nation cannot be touched or modified, even to make them answer their end, because of rights gratuitously supposed in those employed to manage them in the trust for the public, may perhaps be a salutary provision against the abuses of a monarch, but is most absurd against the nation itself. Yet our lawyers and priests generally inculcate this doctrine, and suppose that preceding generations held the earth more freely than we do; had a right to impose laws on us, unalterable by ourselves, and that we, in the like manner, can make laws and impose burdens on future generations, which they will have no right to alter; in fine, that the earth belongs to the dead and not the living;”
I admit that what Jefferson has said is not merely true, but is absolutely true........

Tuesday, August 2, 2016

शरद पवार नेमके रसायन काय आहे ?


शरद पवार नेमके रसायन काय आहे हे कळणे अवघड. साहेबांना शाहू पुरस्कारही  भेटतो आणि टिळक पुरस्कारही भेटतो. त्याच वेळी ते अण्णाभाऊंना हि विसरत नाहीत आणि तळागाळातल्या गरिबांनाही. 
राजकारणा पलीकडे जाऊन बघाल तर शरद पवार ही व्यक्ती महाराष्ट्राला लाभलेलं अत्यंत महत्वाचं व्यक्तित्व आहे.

लोकमान्य पुरस्कार मिळाल्या बद्दल शरद पवारांना मुख्यमंत्री.कॉम कडून हार्दिक शुभेच्छा! 

"स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि ते मी मिळवणारच", भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याचे आद्य प्रवर्तक लोकमान्य टिळकांच्या या वाक्याने स्वातंत्र्यप्राप्तीची स्फूर्ती जनमनात संचारली. या ऐतिहासिक, अजरामर गर्जनेस १०० वर्षे पूर्ण होत आहेत. अशा वेळेस हा सन्मान प्राप्त होतोय, याचा मला आनंद आहे. नुकतेच राजर्षी शाहू महाराज पुरस्कारानेदेखील मला सन्मानित करण्यात आले. दोन वैचारिक मतभेद असणारे शाहू महाराज आणि लोकमान्य टिळक. मी स्वतःस भाग्यवान समजतो की, या दोघांच्याही नावाने दिले जाणारे मानाचे पुरस्कार एकाच वर्षी प्राप्त होण्याचा योग आलाय. आजचा दिवस फार थोर आहे, आजच्याच दिवशी लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे यांची जयंती आहे. सामाजिक न्याय आणि समतेसाठी लढा देण्याकरिता अण्णाभाऊ साठे यांनी आपली लेखणी प्रभावी अस्त्रासारखी वापरली. आपल्या साहित्यामधून त्यांनी सामान्य कार्यकर्त्यांनाच घडवले असे नाही, तर सामान्य माणसातही शोषणाविरोधात प्रतिकार करण्याची क्षमता निर्माण केली. आज याप्रसंगी मी लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे यांचेही स्मरण करतो.          .... शरद पवार  

Thursday, July 21, 2016

आजी मुख्यमंत्री आणि माजी उप. मुख्यमंत्री दोघांनाही जन्म दिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा

महाराष्ट्राची लाडकी नेतृत्वं मा. देवेंद्र फडणवीस आणि अजितदादा पवार या दोघांनाही मुख्यमंत्री कडून जन्मदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा.

लोककल्याणासाठी दोघांनाही आरोग्य आणि दीर्घ आयुष्य लाभो!  

Friday, June 10, 2016

बाबासाहेबांनी नव्हे तर गोळवरकरांनी घटना लिहिली काय - शरद पवार


Thursday, June 2, 2016

#‎शेतकरी_कर्जमाफी‬ माफी नव्हे, बेजबाबदार पॉलिसीज् मुळे झालेल्या नुकसानीची भरपाई !

खरं दु:खं कसं असतं. तसं खरं खोटं काही नसतं. पण जे खोलवर, आतून माणसाला निराश करतं ते दु:खं वेगळंच. तीन-चार वर्षांपासून तुमच्या व्यवसायात तुम्ही नुकसानीत आहात. तुमची एक चिमुली ९वित शिकायला. मोठा मुलगा मेडीकलला. अगदी हुशार. सगळ्यात मोठी लग्न होऊन गेलेली. तिचा नवरा छोट्याश्या नौकरीत. छोट्या शहराच्या ठिकाणी. तिलाही वर्षभराची एक चिमुली.
जून येतो. चिमुलीला वह्या पुस्तकं घ्यायची असतात. ती झेड.पि.त नाही. विकत घ्यावी लागतात. कपड्या सहित सगळा मिळून खर्च १२००-१३०० रुपये. तुमचा व्यवसाय शेती. जून आला म्हणजे पाऊस येईल या श्रधेखातर तुम्ही बियाणंही घेनारं त्याचा खर्च १०-१५ हजार. मोठ्याची सरकारी कॉलेजचीच, पण फीस तर भरावीच लागते. तीही ४०-५० हजार. पुढे दिवाळीही येईल, पिकावर रोगही पडेल. आणि मागेच मोठीचं बाळंतपण हि झालेलं. तेही सिझर. खर्च रुपये ३०-३५ हजार.
आता या सगळ्या माहित असलेल्या आणि माहित नसलेल्या संख्यांच्या बेरजा लावल्या आणि खिशातली आणि ब्यांकेतली रक्कम मिळून त्यानां जुळवायला बसलं तर मेळ लागणारच नाही. कारण ब्यांकेत असतात रुपये फक्त १०० आणि खिशात पेट्रोल साठीचे रुपये ५०.
आणि आज २ जुन म्हणून तयार होऊन छोटी चिमुलि वह्या पुस्तकं खरेदी साठी गाडीवर मागे बसलेली. तुम्ही किक मारावी कि नाही या विवंचनेत. जावं तर कुण्या दुकानावर जावं याच विचारात. हातापायाला थरकाप सुटावा इतकी हतबलता. हे खोलवरचं दु:खं. उद्या संपेल कि परवा, नेमकं माहित नसलेलं. पाहवं तिथवर अंधार. तितक्यात कुणी तरी मागून धावत येतं. कुठे निघालात विचारतं. तुम्ही सांगता. तो म्हणतो मी पण येतो. तुम्ही तर जावचं कि नाही या विवंचनेत अजून. तो सांगतो ब्यांकेत जायचय, पिक कर्ज माफ झालय. क्षणातच हातापायात जिव आणि मनात आशा आणि धीर येतो. सुरु व्हायला १-२ मीनिटं घेणारी गाडी क्षणात सुरु होते.
साध्या ‪#‎शेतकरीकर्जमाफी‬ ‪#‎शेतकरी_कर्जमाफी‬ नं इतकं होणार असेल तर ज्यांच्या प्राईस रेगुलेटेड प्रोड्यूस ने पोटं भरून फ्रीमार्केटात काम करायची ताकत येते, जे पत्तीपुडा, झंडू बाम, पतंजली पेस्ट, लक्स ते टू व्हीलर, ट्राक्टर ते अगदी इंड्रेल पर्यंत प्रत्येक गोष्टीवर ट्याक्स देतात त्यांची गरजेची कर्जमाफी करायला काहीच हरकत नसावी. माफी कसली गांडूनो, तुम्ही केल्याला बेजबाबदार पॉलिसीज् मुळे झालेल्या नुकसानीची भरपाई आहे ती!